بد بویی دهان کودکان، علل و درمان

گاهی اوقات کودکان سالم (و همچنین بزرگسالان) دچار بوی بد دهان و یا هالیتوزیس می‌شوند. در بیشتر موارد، بهداشت مناسب دهان و دندان‌ها راه‌حل درمان است. دو دلیل اصلی برای بوی بد دهان بچه‌ها و کودکان نو پا وجود دارد، اول آنکه آن‌ها نمی‌توانند به‌خوبی دندان‌های خود را مسواک بزنند و دوم آنکه بجای تنفس از بینی، از دهان خود نفس می‌کشند. بسیاری از بچه‌های کوچک قادر نیستند خودشان دندان‌های خود را به صورت کامل تمیز کنند. کودکان نوپا نیز تمایلی برای مسواک زدن ندارند، در نتیجه این امر پاک‌سازی دندان‌ها از ذرات غذایی برای مادران دشوار می‌شود. ذرات باقی‌مانده غذایی در دهان، در رشد باکتری‌ها، بوی بد دهان، ایجاد پوسیدگی و رسوب جرم و پلاک‌های دندانی بر روی دندان کودکان مؤثر هستند. اگرچه دندان‌های کودک موقتی هستند، اما معاینه منظم دندان‌ها برای سلامتی آینده لثه و دندان‌های دائمی کودک از اهمیت بالایی برخوردار است. اگر کودک دندان‌های موقت خود را پیش از موعد مقرر از دست بدهد، فضای خالی ایجادشده می‌تواند در رشد غیرطبیعی دندان‌های دائمی و انحراف دندان‌ها مؤثر باشد.

توصیه نمی‌شود بوی بد دهان کودکان را با راه‌کارهای موقتی مثل استفاده از آدامس و یا قرص نعنا برطرف کنید، زیرا ممکن است بوی بد دهان نشانه‌ی وجود یک بیماری جدی‌تر باشد. اگر مشکل حتی پس از افزایش میزان مسواک زدن، استفاده از نخ دندان و شستشو برطرف نگردید، باید کودک را جهت معاینه و بررسی سایر علل به نزد یک متخصص اطفال ببرید.

لازم نیست کودک را از وجود بوی بد دهانش آگاه سازید. سعی کنید موضوع را به صورت ریشه‌ای حل کنید. اگرچه ممکن است هرکسی به بوی بد دهان مبتلا شود، اگر کودک شما مکرراً به بوی بد دهان مبتلا گردید، او را نزد یک متخصص دندان‌پزشک و یا متخصص اطفال ببرید. متخصص اطفال اطلاعات لازم در خصوص نحوه تشخیص، جلوگیری و حتی درمان بوی بد دهان را در اختیار والدین قرار خواهد داد. جهت رزرو وقت درمان می‌توانید با شماره‌ 02126656126 تماس بگیرید.

علل بوی بد دهان کودکان


در اینجا برخی از دلایل وجود بوی بد دهان در کودکان و نحوه جلوگیری از آن بیان خواهد شد که می‌تواند برای شما جالب باشد.

عفونت سینوس‌ها

آیا فرزند شما به گلودرد یا گرفتگی بینی مبتلا شده است؟ ممکن است او دچار عفونت‌های سینوسی شده باشد . اختلال در عملکرد سینوس‌ها باعث تجمع ترشحات در بینی و گلو می‌شود و درنتیجه محیط گلو کودک برای تجمع باکتری‌ها مساعد می‌شود. بنابراین کودک دچار بوی بد دهان شده که صرفاً با مسواک زدن دندان‌ها و دهان‌شویه‌ها درمان نمی‌شود. اگر به وجود عفونت سینوس‌ها (گلودرد، سوزش و آب‌ریزش بینی) در کودک خود مشکوک شدید، به پزشک مراجعه کنید تا در صورت لزوم انتی بیوتیک تجویز شود.

اشیاء خارجی

شاید تصور نکنید، اما بوی بد دهان کودک می‌تواند نتیجه وجود یک جسم خارجی در بینی کودک باشد. بچه‌ها کنجکاو هستند، ممکن است آن‌ها اجسام کوچکی مانند مهره، دانه، لوازم جانبی اسباب‌بازی‌ها و مواد غذایی را داخل بینی خود کنند. هنگامی که شیء خارجی در مسیر هوایی بینی کودک گیر می‌کند، می‌تواند بوی تند و زننده‌ای ایجاد کند. اگر پدر و مادر به وجود جسم خارجی در بینی کودک خود شک کنند، بهتر است او را نزد پزشک برده تا بینی او معاینه شود و در صورت وجود جسم خارجی از بینی تخلیه گردد.

تورم لوزه‌ها

یک چراغ‌قوه بردارید و داخل دهان و گلوی کودک خود را بررسی کنید. لوزه‌های سالم باید صورتی و فاقد لکه باشند، اما در صورت مبتلا شدن به عفونت، آن‌ها قرمز، ملتهب، دارای لکه‌های سفید و بوی زننده خواهند شد. باکتری‌ها می‌توانند در حفره لوزه‌های متورم تجمع یابند و با ایجاد بوی بد و ناخوشایند، تنفس کودک را بد بو کنند. اگر لوزه‌های کودک متورم یا قرمز شوند باید توسط متخصص اطفال مورد معاینه قرار بگیرند تا در صورت لزوم برای درمان انتی بیوتیک مصرف شود.

خشک شدن دهان

بچه‌ها بسیار فعال هستند و همیشه در حال حرکت و بازی هستند، درنتیجه ممکن است نوشیدن آب کافی توسط آن‌ها فراموش شود. بوی بد دهان کودکانی که ورزش می‌کنند، اغلب ناشی از کمبود مایعات بدن است. اگر بچه‌ها آب کافی ننوشند، دهان آن‌ها به میزان کافی بزاق ترشح نخواهد کرد، درنتیجه توانایی بزاق برای حذف باکتری‌ها کاهش خواهد یافت. ممکن است مسئله مهمی به نظر نرسد، اما کمبود بزاق حتی می‌تواند منجر به پوسیدگی دندان‌ها و ایجاد حفره در آن‌ها شود. توجه و مراقبت در خصوص نوشیدن آب کافی توسط کودکان از اهمیت بالایی برخوردار است.

بیماری‌های مربوط به دهان و دندان: پوسیدگی دندان‌ها و بیماری‌های مربوط به لثه

در صورت وجود پوسیدگی و سایر عفونت‌های دندانی، حتی مسواک زدن منظم و رعایت مناسب بهداشت دهان و دندان‌ها هم نمی‌تواند بوی بد دهان را برطرف سازد. پوسیدگی دندان‌ها، بیماری‌های مربوط به لثه، زخم‌های دهانی و عفونت موجود در دهان می‌تواند باعث ایجاد بوی بد و زننده گردد. خمیردندان مخصوص بچه‌ها به جلوگیری از انتشار عفونت کمک می‌کند، اما مسواک زدن نمی‌تواند پوسیدگی دندان‌ها را درمان کند. اگر بچه‌ها دچار پوسیدگی دندان شوند، باید به دندان‌پزشک مراجعه کنید. دچار این اشتباه نشوید که بوی بد دهان کودکتان صرفاً به خاطر فراموش کردن مسواک شبانه است. حتی با مسواک زدن منظم، وجود سایر اختلالات مربوط به دهان و دندان‌ها می‌تواند موجب بوی بد دهان شده که می‌تواند شرایط ناخوشایندی را برای کودک شما فراهم کند. در صورت وجود بوی بد دهان در کودکان، آن را بررسی کرده، علت آن را پیدا کنید و اقدام مناسب را در این زمینه انجام دهید.

خوردن غذاهای حاوی رایحه تند و پر ادویه

اگر کودک شما مواد غذایی مانند سیر و پیاز استفاده نماید، ممکن است به صورت موقت دچار بوی بد دهان شود.

تشخیص


پزشکان میزان شدت بوی بد دهان نوزادان و کودکان را با استفاده از تکنیک‌های حسی و یا ابزارهای خاص، اندازه‌گیری می‌کنند. درروش حسی یا ارگانولپتیک، متخصص بالینی به فاصله‌ای  در حدود 12 سانتیمتر از دهان بیمار می‌ایستد و از او می‌خواهد بازدم انجام دهد، به شدت بوی بد دهان، بر اساس درجه‌بندی بین یک تا پنج نمره داده می‌شود. علاوه بر آن، ضایعات پشت زبان نیز ارزیابی می‌شود.

یکی دیگر از روش‌ها، استفاده از دستگاه مانیتورینگ سولفید است که هالیمتر نام دارد. لوله‌ای انعطاف‌پذیر وارد دهان یا بینی می‌شود و پس‌ازآن که بیمار به مدت 10 ثانیه نفس خود را حبس نمود، این دستگاه میزان گاز سولفید هیدروژن را اندازه‌گیری می‌کند. اگر میزان اندازه‌گیری شده بیشتر از (PPB 75) باشد، بوی بد دهان تشخیص داده می‌شود.

درمان بوی بد دهان


بهداشت دهان و دندان

در بیشتر موارد، رعایت مناسب بهداشت دهان و دندان‌ها می‌تواند درمان مناسبی باشد. اگر کودک شما نوزاد است، سعی کنید قبل از خواب و بعد از غذا دادن، لثه‌ها و دندان‌های او را تمیز کرده یا بشویید. همچنین والدین می‌توانند به‌آرامی زبان او را نیز تمیز کنند. (در این سن نیازی به استفاده از خمیردندان نیست.)

هنگامی که کودک دوران نوزادی را پشت سر گذاشت، دندان‌هایش را حداقل دو بار در روز و قبل از خواب، مسواک بزنید (و درنهایت به او آموزش دهید که خود دندان‌هایش را مسواک بزند.) تا هنگام 2 سالگی، فقط به‌اندازه‌ی یک‌دانه‌ی برنج از خمیردندان استفاده کنید. پس از دوسالگی مقدار خمیردندان را به‌اندازه یک نخود افزایش دهید و وقتی 5 ساله شد می‌توانید به‌اندازه یک لوبیای کوچک از خمیردندان استفاده کنید. دهان‌شویه‌ها تنها مشکل را پنهان می‌کنند. (علاوه بر این، اگر کودک هنوز به سن دبستان نرسیده باشد، احتمالاً در قرقره کردن و تخلیه دهان‌شویه با مشکل مواجه خواهد شد). فقط مطمئن شوید که دندان‌هایش چندین بار در روز مسواک زده می‌شود. برای اطمینان از سالم و تمیز بودن دندان‌ها، کودک خود را برای چکاپ منظم نزد دندان‌پزشک ببرید. اگر هنوز بوی بد دهان برطرف نگردید، برای معاینه به نزد پزشک بروید.

تغییر در رژیم غذایی

اگر بوی بد دهان باقی بماند، ممکن است تغییر در رژیم غذایی ضروری باشد، به‌ویژه در مورد میزان مصرف نوشیدنی‌ها و تنقلات شیرین. کودکان باید هرروز صبحانه‌ای سالم و سرشار از فیبر مصرف کنند تا جریان بزاق آن‌ها تقویت گردد. جریان مناسب بزاق برای کاهش میزان باکتری‌های بی‌هوازی دهان امری ضروری تلقی می‌شود. آن‌ها همچنین باید آب کافی بنوشند، بچه‌های بزرگ‌تر می‌توانند از آدامس‌های بدون قند بهره بگیرند، آن‌ها غدد بزاقی را فعال کرده و تولید بزاق لازم را در دهان تحریک می‌کنند.

رعایت بهداشت

اگر کودک شما انگشت شست و دیگر انگشتان خود را می‌مکد، دست‌های او و همچنین اشیائی که در دسترس او هست را مدام با آب و صابون بشویید. اگر کودک از پستانک استفاده می‌کند، آن را با استفاده از ماشین ظرف‌شویی یا غوطه‌ور کردن در آب جوش، استریل کنید.

درمان علت‌های مختلف

هنگامی که روش‌های بالا در برطرف کردن بوی بد دهان شکست بخورند، ممکن است پزشک آزمایش خون و ادرار تجویز کند تا وجود سایر علت‌ها را بررسی نماید. دیابت، بیماری‌های کلیوی یا کبدی می‌توانند با تغییر سطح PH در دهان، باعث رشد باکتری‌ها شوند. ممکن است به‌واسطه وجود بوی خاص در دهان کودک، والدین بتوانند اختلال زمینه‌ای کودک را تشخیص دهند. به‌عنوان‌مثال، کودکان مبتلا به کتواسیدوز دیابتی اغلب دهانشان بوی میوه می‌دهد، درحالی‌که افراد مبتلا به مشکلات کلیوی بوی تنفسشان شبیه بوی ادرار است. اختلال در عملکرد کبد بویی شبیه ماهی ایجاد می‌کند چراکه کبد نمی‌تواند به‌خوبی صفرا را پاک‌سازی کند.