بیماری های قلبی مادرزادی در کودکان

نقص مادرزادی قلب مشکلی در ساختار قلب است و زمانی که کودک متولد می‌شود، وجود دارد. حدود ۱ در هر ۱۰۰ نوزاد دچار بیماری قلبی مادرزادی هستند، که می‌تواند از خفیف تا شدید متغیر باشد. یادگیری و آگاهی در مورد نقص مادرزادی قلب کودکتان می‌تواند به شما در درک شرایط و دانستن آنچه که باید در ماه‌ها و سال‌های آینده انتظار داشته باشید کمک کند.

بیماری‌های قلبی مادرزادی جدی اغلب قبل و یا به محض تولد نوزاد تشخیص داده می‌شوند. اگر متوجه هر یک از علائم یا نشانه‌ها شدید، با پزشک فرزندتان تماس بگیرید. اگر فرزند شما در حین رشد هر یک از علائم و نشانه‌های بیماری‌های قلبی را داشت، با پزشک فرزندتان تماس بگیرید. پزشک کودک شما می‌تواند شما را از علائم نقص قلب یا شرایط پزشکی دیگر آگاه کند.

متخصص اطفال با ارائه مشاوره تخصصی در خصوص علل و عوامل موثر در ابتلای کودکان به بیماری‌های مادرزادی قلب، شما را با روش‌های درمانی متناسب با نوع بیماری آشنا می‌کند. جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو نوبت درمان می‌توانید با شماره‌ ۰۲۱۲۶۶۵۶۱۲۶ تماس بگیرید.

دلایل


در طول شش هفته اول بارداری، قلب شروع به شکل‌گیری و زدن می‌‌کند. رگ‌های خونی اصلی که به قلب خارج و وارد می‌شوند، نیز در طول این زمان بحرانی بارداری فرم می‌یابند. در این نقطه از رشد کودک شما است که نقایص قلبی ممکن است ایجاد شود. محققان مطمئن نیستند که دقیقا چه چیزی باعث ایجاد این نقایص می‌شود، اما آنها فکر می‌کنند ژنتیک، شرایط پزشکی خاص، برخی داروها و عوامل محیطی، مانند سیگار کشیدن، ممکن است نقش داشته باشد.

علائم


از آنجا که نقص مادرزادی اغلب توانایی قلب در پمپاژ خون و رساندن اکسیژن به بافت‌های بدن را مختل می‌کند، معمولا نشانه‌های ثبت شده از قبیل موارد زیر ایجاد می‌کند:

  • اثر خفیفی از رنگ مایل به آبی (سیانوز) لب‌ها، زبان، و یا  ریشه ناخن‌ها
  • افزایش میزان تنفس یا اشکال در تنفس
  • کاهش اشتها یا مشکل تغذیه (که ممکن است با تغییر رنگ همراه باشد.)
  • اختلال رشد (کاهش وزن و یا عدم وزن‌گیری)
  • سوفل غیر طبیعی قلب
  • عرق کردن، به خصوص هنگام غذاخوردن
  • کاهش شدت ضربان کودک

انواع بیماری‌های قلبی


بیماری‌های قلبی مادرزادی مختلفی وجود دارد که به چند دسته بندی اصلی تقسیم می‌شوند:

حفره در قلب

ممکن است سوراخ‌هایی در دیواره‌های بین حفره‌های قلب و یا بین عروق اصلی خروج از قلب تشکیل شوند. این سوراخ‌ها اجازه می‌دهد خون غنی از اکسیژن و خون کم اکسیژن مخلوط شوند. اگر حفره‌ها بزرگ باشند و مقدار زیادی خون مخلوط شود، خونی که تا پایان در بدن کودک شما چرخش می‌کند به اندازه طبیعی اکسیژن حمل نخواهد کرد.

نقص دیواره بین بطنی یک سوراخ در دیوار بین بطن راست و سمت چپ روی نیمه پایینی قلب (بطن‌ها) است. نقص دیواره بین دهلیزی وقتی رخ می‌دهد که یک سوراخ بین حفره‌های بالایی قلب (دهلیز) وجود داشته باشد.

مجرای شریانی بیماری است که باعث شکافی بین شریان ریوی (حاوی خون بدون اکسیژن) و آئورت (حاوی خون اکسیژنه شده) می‌شود. نقص کامل کانال قلبی بیماری است که باعث ایجاد یک سوراخ در مرکز قلب می‌گردد.

انسداد جریان خون

هنگامی که عروق خونی یا دریچه‌های قلب به علت نقص قلبی باریک می‌شوند، قلب باید برای پمپ کردن خون از طریق آنها سخت‌تر کار کند. در میان شایع‌ترین این نوع نقایص، تنگی ریوی وجود دارد. این وضعیت زمانی رخ می‌دهد که دریچه‌ای که اجازه می‌دهد تا خون از طریق شریان ریوی از بطن راست به ریه‌ها منتقل شود، برای عملکرد درست خیلی تنگ شده است.

نوع دیگری از نقص انسدادی تنگی آئورت است. در این وضعیت، دریچه آئورت، که اجازه می‌دهد تا خون از بطن چپ به خارج از بدن از طریق آئورت عبور کند، خیلی تنگ شده است. دریچه تنگ عضله قلب را به کار سخت‌تر مجبور می‌کند، که در نهایت منجر به ضخیم شدن و بزرگ شدن قلب می‌شود.

عروق خونی غیرعادی

بیماری‌های قلبی مادرزادی وقتی اتفاق می‌افتد که عروق خونی که به و از قلب عبور می‌کنند به درستی شکل نگیرند، و یا به شکلی که باید قرار نگیرند.

نقصی به نام جابجایی شریانات بزرگ بیماری ناشی از عروق خونی غیر طبیعی است. این نقص زمانی اتفاق می‌افتد که شریان ریوی و آئورت در دو سمت اشتباه از قلب قرار دارند. شرایطی به نام تنگی آئورت زمانی رخ می‌دهد که رگ خونی اصلی تامین کننده خون برای بدن خیلی تنگ شده باشد. کوآرکتاسیون (تنگی) آئورت باعث فشار خون بالا می‌شود. اتصال وریدهای ریوی غیر عادی کلی نقصی است که هنگامی رخ می‌دهد که عروق خونی از ریه‌ها به ناحیه اشتباهی از قلب متصل شده باشد.

ناهنجاری دریچه قلب

اگر دریچه‌های قلب به درستی نتوانند باز و بسته شوند، خون نمی‌تواند جریان همواری داشته باشد. یک نمونه از این نوع نقص ناهنجاری ابشتین نامیده می‌شود. در ناهنجاری ابشتین دریچه سه لختی ( که بین دهلیز راست و بطن راست قرار دارد) ناقص است و اغلب نشت می‌کند.

مثال دیگر آترزی شریان ریوی است، که در آن دریچه ریوی وجود ندارد، و باعث جریان خون غیرطبیعی به ریه‌ها می‌شود.

نارسایی قلب

گاهی اوقات، بخش عمده‌ای از قلب نمی‌تواند به درستی کار کند. برای مثال، در سندرم قلب چپ هیپوپلازی، سمت چپ قلب به اندازه کافی گسترش نیافته که به طور موثر و به اندازه کافی خون را به بدن پمپ کند.

آزمایشات و تشخیص


  • اکوکاردیوگرام جنین: در این آزمایش، پزشک شما سونوگرافی انجام می‌دهد. امواج صوتی سونوگرافی برای ایجاد یک تصویر از قلب کودک شما استفاده می‌شود.
  • اکوکاردیوگرام: در این آزمون غیر تهاجمی، متخصص سونوگرافی را برای قلب انجام می‌دهد.
  • الکتروکاردیوگرام: این آزمایش غیر تهاجمی فعالیت الکتریکی قلب فرزند شما را ثبت می‌کند و می‌تواند به تشخیص نقایص قلبی یا مشکلات ریتم کمک کند.
  • اشعه ایکس قفسه سینه: فرزند شما ممکن است یک رادیوگرافی قفسه سینه برای دیدن اینکه قلب بزرگ شده است، و یا اگر ریه‌ها خون اضافی یا سایر مایعات در خود داشته باشند انجام دهد. این‌ها می‌تواند نشانه ای از نارسایی قلبی باشد.
  • اکسی متری نبض: این تست مقدار اکسیژن در خون فرزند شما را اندازه می‌گیرد.
  • سوندگذاری قلبی: در این آزمایش، یک لوله باریک انعطاف پذیر (کاتتر) در یک رگ خونی در ناحیه کشاله ران کودک شما قرار داده می‌شود و از طریق آن به قلب هدایت می‌شود.

درمان


بسته به نوع نقص قلب فرزند شما، پزشکان بیماری قلبی مادرزادی را با روش‌های زیر درمان می‌کنند:

روش های مبتنی بر سوندگذاری

در حال حاضر برخی از کودکان و بزرگسالان نقص مادرزادی قلب خود را با استفاده از تکنیک‌های کاتتریزاسیون، که اجازه اصلاح قلب بدون باز کردن قفسه سینه و قلب با جراحی را می‌دهد، به عبارتی تعمیر می‌کنند. در این روش‌ها که می‌توانند با استفاده از سوند انجام شود، پزشک یک لوله نازک (کاتتر) به داخل ورید پا وارد و آن را با کمک تصاویر اشعه ایکس به قلب هدایت می‌کند.

عمل قلب باز

در برخی موارد، پزشککودک شما نمی‌تواند نقص قلبی فرزندتان را با استفاده از یک روش کاتتر را درمانکند. در این موارد، کودک شما ممکن است برای رفع نقص به عمل جراحی نیاز داشته باشد. نوع جراحی که کودک شما نیاز دارد بستگی به میزان نقص دارد. برای برخی از نقایص مادرزادی قلب، مانند سوراخ در قلب، جراحی قلب با حداقل تهاجم ممکن است یک گزینه درمان باشد. در حالی که، نقایص مادرزادی قلب معمولا با استفاده از عمل جراحی قلب باز اصلاح می‌شود.

دارو

برخی از نقص‌های مادرزادی قلبی خفیف، به ویژه کسانی که در دوران کودکی یا بزرگسالی تشخیص داده می‌شوند، می‌تواند با داروهایی که به کار کردن موثرتر  قلب کمک می‌‌کند درمان شود. و گاهی اوقات، نقص مادرزادی قلب نمی‌تواند از بین برود، و یا به طور کامل برطرف گردد. در این موارد، دارو ممکن است یک راه درمان باشد.