صاف شدن سر نوزاد (پلاژیوسفالی):جلوگیری و درمان

پلاژیوسفالی یک اصطلاح کلی است که برای توصیف انواع مختلف تغییر شکل‌های جمجمه، از جمله سندرم سر صاف یا پلاژیوسفالی موضعی استفاده می‌شود. سندرم سر صاف وضعیتی است که در آن سر کودک بدشکل است و یا یک نقطه صاف روی سر ایجاد می‌کند و سر کودک را از نمای بالا شبیه یک متوازی الاضلاع می‌کند. در این مقاله پینو بیبی به بررسی علل و درمان این عارضه می‌پردازد.

پلاژیوسفالی 


پلاژیوسفالی (Plagiocephaly) که گاهی اوقات به نام سندرم سر تخت شناخته می شود، به صاف شدن یکی از صفحات نرم سر کودکان اشاره دارد. این شرایط برای مغز یا رشد کودک خطرناک نیست.

پلاژیوسفالی زمانی اتفاق می افتد که نوزادان زمان زیادی را در یک موقعیت مثلا به پشت می مانند. به این نوع تخت شدن سر، پلاژیوسفالی موقعیتی گفته می شود.

خوابیدن به پشت به عنوان موقعیتی ایمن برای خواب کودکان توصیه شده است، بنابراین پلاژیوسفالی موضعی غیر معمول نیست.

این وضعیت معمولا باعث ایجاد نشانه های بجز صاف شدن سر نمی شود. پلاژیوسفالی دردناک نیست.

جدید ترین دستورالعمل کنگره جراحان اعصاب فیزیوتراپی و یا تغییر مکرر موقعیت را به نوزادان زیر 6 ماه توصیه می نماید.

می توان برای نوزادان 6 تا 8 ماهه که از روش های دیگر نتیجه نگرفته اند، از کلاه مخصوص تغییر شکل سر نوزادان کمک گرفت.

ظاهر صافی سر نوزاد


پلاژیوسفالی

سرصافی یا پلاژیوسفالی یا نشانگان سر صاف یا نشانگان سر صاف موضعی، شکلی از نابرابری جمجمه است که پشت سر یا سمت راست یا چپ جمجمه صاف (پهن) شده‌است. این وضعیت در بچه‌هایی به وجود می‌آید که در دوران نوزادی، در هنگام خوابیدن همیشه یک‌ور سرشان روی سطحی صاف مانند گهواره، کالسکه، بالش و تخت نرده‌دار قرار داده شده‌است.

براکی‌سفالی

براکی سفالی وضعیتی است که با صاف شدن پشت جمجمه مشخص می شود. اکثر والدین متوجه سر براکی سفالیک نوزادشان در حدود هشت هفتگی می‌شوند، به طوری که سر نوزادشان بازتر از حد انتظار به نظر می‌رسد و گوش‌هایشان گاهی بیرون می‌آید. براکی سفالی وجود یک جمجمه نسبتاً پهن و کوتاه (معمولاً حداقل ۸۰٪ طول عرض) است.

اسکافوسفالی

اسکافوسفالی حالتی است که سر شکل باریک و بلند رشد می‌کند. گاهی اوقات به آن دولیکوسفالی نیز می‌گویند. علت بوجود آمدن این حالت جوش نخوردن کامل سوچور (درز) ساجیتال جمجمه است که دو نیمکره جمجمه را به هم متصل می‌کند. اسکافوسفالی نوعی کرانیوسینوستوزیس است، وضعیتی که در آن استخوان‌های جمجمه نوزاد پیش از موعد به هم جوش می‌خورد. این روند می تواند منجر به شکل باریک و بلند سر شود که معمولاً به آن دولیکوسفالی می گویند.

علائم پلاژیوسفالی چیست؟


علائم پلاژیوسفالی بر اساس نوع و سطح شدت متفاوت است. علائم پلاژیوسفالی موضعی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • ناحیه صاف در جلو، کنار یا پشت سر کودک
  • از دست دادن مو در یک نقطه از سر کودک
  • موقعیت نادرست سر و یا سر به یک سمت کج است.
  • پیشانی، چشم یا گونه که از یک طرف بزرگتر یا پُرتر به نظر می‌رسد.
  • بینی که به نظر می‌رسد به یک طرف فشار داده شده است.
  • نقطه نرم برآمده (فونتانل) روی جمجمه نوزاد در پلاژیوسفالی مادرزادی.
  • گوش‌های ناهموار (یک گوش به سمت بالا یا جلو روی سر کودک فشار داده شده است).

روش‌های جلوگیری از پلاژیوسفالی


  • تغییر مکرر موقعیت نوزاد: تغییر مکرر موقعیت نوزاد در طول روز و شب می‌تواند از ایجاد فشار بر یک طرف سر جلوگیری کرده و از پلاژیوسفالی جلوگیری نماید.

  • تقویت عضلات گردن: انجام تمرینات ساده برای تقویت عضلات گردن نوزاد می‌تواند از جلوگیری از پلاژیوسفالی مؤثر باشد.

روش‌های درمان پلاژیوسفالی


  • فیزیوتراپی: انجام تمرینات و ماساژ توسط فیزیوتراپیست می‌تواند به تقویت عضلات گردن و بازگرداندن شکل طبیعی سر کمک کند.
  • استفاده از کلاه های سر و پتوهای خاص: استفاده از کلاه های سر و پتوهای خاص می‌تواند به تنظیم موقعیت سر نوزاد و جلوگیری از افزایش پلاژیوسفالی کمک کند.

  • مشاوره با پزشک: در موارد شدیدتر پلاژیوسفالی، ممکن است نیاز به مشاوره با پزشک متخصص داشته باشید تا روش‌های درمانی مناسب برای شما تعیین شود.

نتیجه‌گیری

پلاژیوسفالی یک وضعیت غیرطبیعی است که نیاز به شناسایی زودرس و درمان مناسب دارد. با رعایت روش‌های جلوگیری و درمانی مناسب، می‌توان از پیشرفت این وضعیت جلوگیری کرده و سر نوزاد را به شکل طبیعی بازگرداند.